ه‍.ش. ۱۳۸۹ مرداد ۲۹, جمعه

سوره فصلت

محتوای این سوره شامل آیاتی در خصوص قرآن کریم، آفرینش آسمان و زمین و مراحل پیدایش کره زمین و کوه ها و گیاهان و حیوانات، اشاره ای به سرگذشت اقوام سرکش پیشین، انذار مشرکان با بیان توصیفاتی از قیامت، و دعوت به حق و طریقه برخورد منطقی با مخالفان و راهنمایی آنان به حق می باشد.

در قسمتی از این سوره آمده است : چه كسى گفتارش بهتر است از آن كس كه دعوت به سوى خدا مى‏كند و عمل صالح انجام مى‏دهد و مى‏گويد من از مسلمينم و با تمام وجودم اسلام را پذيرفته‏ام، وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ قالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ

بعد از بیان دعوت به سوی خداوند و اوصاف دعوت کنندگان، در خصوص روش این دعوت آمده است : نيكى و بدى يكسان نيست، لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ و سپس می افزاید: با روشى كه بهتر است بدى‏ها را پاسخ گوى و دفع كن ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ

به وسيله حق باطل را و با مدارا جهل و خشونت را دفع کن و با عفو و گذشت به مقابله با خشونتها برخيز، هرگز بدى را با بدى، و زشتى را با زشتى پاسخ نگو كه اين روش انتقامجويان است و موجب لجاجت و سرسختى منحرفان و مخالفان می شود.

سپس به فلسفه این کار در یک جمله کوتاه اشاره شده و می فرماید : نتيجه اين كار آن خواهد شد كه دشمنان سرسخت همچون دوستان گرم و صميمى شوند، فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ

این مساله در آیه 96 سوره مومنون نیز به گونه دیگری بیان شده است : ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ

این روش یکی از ظریف ترین و پربارترین روش های تبلیغ است و تحقیقات روانشناسان نیز این امر را تایید کرده است.

هرکس بدی کند انتظار مقابله به مثل را دارد ، مخصوصا دشمنان و مخالفانی که از روی عناد و سرکشی دست به این کارها میزنند. حال زمانی که ببینند طرف مقابل نه تنها بدی را با بدی پاسخ نمیگوید بلکه با خوبی و نیکی به مقابله بر می خیزد ، طوفانی در وجودشان برپا می شود و وجدانشان تحت فشار قرار میگیرد و بیدار می شود.

از منش و برخورد طرف مقابل شرمنده میشوند و برای او بزرگی و احترامی، حتی اگر به زبان نیاورند و به آن اعتراف نکنند در دل قائل می شوند.

اينجا است كه كينه‏ها و دشمنی ها از درون دلها محو می شود و جاى آن را محبت و صميميت مى‏گيرد.

البته بدیهی است که این امر یک قانون دائمی نیست، اکثر اوقات جواب می دهد اما همیشه اقلیتی هستند که از این روش سوء استفاده می کنند و تا با برخورد شدید مواجه نشوند دست از دشمنی و کارشکنی برنمیدارند. حساب آن ها جداست و در مواقعی که لازم است باید در برابر آن ها به شیوه مناسب اقدام کرد اما نباید فراموش کرد که این دسته در اقلیت قرار میگیرند و قانونی که حاکم بر اکثریت ات همان قانون " دفع سيئه باحسنه" است.

نکته ی قابل توجه این است که در این آیات آمده : كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ، گويا يك دوست گرم و صميمى است. کلمه " گویا " اشاره به این است که اگر واقعا هم در شمار دوستان صمیمی در نیاید حداقل در ظاهر چنین خواهد بود و حد اقل دست از رفتار لجوجانه خود برخواهد داشت.

چنین برخوردی با مخالفان کار ساده و آسانی نیست، در آیه بعد راه رسیدن به این ویژگی بیان شده است : وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا ، به اين خصلت نمى‏رسد مگر كسانى كه داراى صبر و استقامتند. وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ، و به اين خوى و خلق عظيم نمى‏رسد مگر كسانى كه بهره بزرگى از ايمان و تقوى و اخلاق دارند

انسان برای رسیدن به این خصلت باید روحش در پرتو ایمان و تقوا به قدرتی برسد که به آسانی از آزار دشمنان متاثر نشود و حس انتقام جویی در او شعله ور نگردد و بتواند بر خشم وغضب خویش چیره شود.

صبر ریشه بسیاری از فضایل اخلاقی و پیشرفت ها و موفقیت های مادی و معنوی است.


هیچ نظری موجود نیست: